Fantastische berekeningen verklaren de schaal van een zombillion in moderne economieën

De term ‘zombillion’ is de laatste tijd steeds vaker te horen in economische kringen, vaak als een schatting van de waarde van activa die in feite waardeloos zijn, maar toch op de balans van bedrijven en financiële instellingen staan. Het is een neologisme, een nieuw gevormd woord, dat het concept van ‘zombiebedrijven’ en de enorme hoeveelheid kapitaal die daarin vastzit, probeert te vatten. Deze bedrijven zijn vaak overbelast met schulden en kunnen hun rentebetalingen niet uit eigen kasstroom genereren, maar worden toch in leven gehouden door voortdurende herfinanciering en overheidssteun. De omvang van deze ‘zombie’-activa bereikt nu schaal die moeilijk te bevatten is, vandaar de behoefte aan een nieuwe, indrukwekkende term.

De opkomst van 'zombillion'-waarderingen is een symptoom van bredere structurele problemen in de moderne economie, waaronder langdurig lage rentetarieven, een excessieve regulering en een gebrek aan discipline op de financiële markten. Het fenomeen heeft potentieel verstrekkende gevolgen voor de economische groei, productiviteit en stabiliteit. Het vasthouden aan niet-productieve activa belemmert de allocatie van kapitaal naar meer winstgevende en innovatieve bedrijven, waardoor de groei wordt afgeremd. Bovendien creëert de accumulatie van ‘zombie’-activa risico's voor het financiële systeem, omdat een plotselinge herwaardering kan leiden tot aanzienlijke verliezen voor investeerders en kredietverleners.

De Oorsprong en Evolutie van het Concept ‘Zombillion’

Het concept van ‘zombiebedrijven’ is niet nieuw. Het werd populair na de financiële crisis van 2008, toen veel bedrijven werden gered door overheidssteun, ondanks hun fundamentele zwakte. Deze bedrijven bleven in leven, maar waren niet in staat om te concurreren of te innoveren, waardoor ze een rem vormden op de economische groei. In de jaren na de crisis bleef het aantal ‘zombiebedrijven’ toenemen, vooral in sectoren die werden gekenmerkt door overcapaciteit en intense concurrentie. De lage renteomgeving maakte het voor deze bedrijven gemakkelijker om hun schulden te herfinancieren en in leven te blijven, ook al genereerden ze geen voldoende winst om hun schulden terug te betalen. Nu zien we een exponentiële groei van dit probleem, waardoor de term ‘zombillion’ is ontstaan om de omvang van de waardeloze activa adequaat te beschrijven.

De Rol van Lage Rente Tarieven

De uitzonderlijk lage rentevoeten die in de afgelopen jaren door centrale banken over de hele wereld zijn gehanteerd, hebben een cruciale rol gespeeld in de accumulatie van ‘zombie’-activa. Lage rentetarieven verlagen de kosten van lenen, waardoor het voor bedrijven gemakkelijker wordt om hun schulden te herfinancieren, zelfs als ze geen winst maken. Dit creëert een perverse incentive om bedrijven in leven te houden die anders failliet zouden gaan. De lage rentevoeten hebben ook de waarderingen van activa opgeblazen, waardoor het moeilijker wordt om te bepalen welke activa werkelijk waarde vertegenwoordigen. Deze kunstmatige verhoging van de waarde maskeert de onderliggende zwakte van de economie en creëert een potentieel gevaarlijke bubbel.

Jaar	Geschatte Waarde van Zombiebedrijven (Biljoenen Euro's)	Percentage van Totale Marktwaarde
2008	500	2.5%
2015	1500	7.5%
2023	4500	22.5%

Zoals de bovenstaande tabel laat zien, is de geschatte waarde van ‘zombiebedrijven’ in de afgelopen decennia aanzienlijk gestegen, zowel in absolute termen als als percentage van de totale marktwaarde. Dit duidt op een toenemend probleem dat de structurele integriteit van de wereldeconomie bedreigt. Het is cruciaal om te erkennen dat deze cijfers schattingen zijn, en de werkelijke omvang van het probleem waarschijnlijk nog groter is.

De Impact op de Allocatie van Kapitaal

Een van de meest zorgwekkende gevolgen van de groeiende ‘zombillion’ is de verstoring van de efficiënte allocatie van kapitaal. Wanneer kapitaal vastzit in niet-productieve ‘zombiebedrijven’, is het niet beschikbaar voor investeringen in meer productieve en innovatieve bedrijven. Dit remt de economische groei en belemmert de creatie van nieuwe banen. Bovendien creëert het een oneerlijke concurrentieomgeving, waarbij gezonde bedrijven worden benadeeld omdat ze moeten concurreren met bedrijven die kunstmatig in leven worden gehouden. De middelen die naar deze 'zombie' bedrijven stromen, zouden veel beter besteed kunnen worden aan het financieren van start-ups en groeiende bedrijven die potentieel hebben voor echte innovatie en groei.

De Creatieve Vernietiging Onderdrukt

Het ‘zombillion’-fenomeen belemmert ook het proces van creatieve vernietiging, dat essentieel is voor een gezonde economie. Creatieve vernietiging verwijst naar het proces waarbij nieuwe, innovatieve bedrijven de plaats innemen van oude, inefficiënte bedrijven. Door te voorkomen dat ‘zombiebedrijven’ failliet gaan, wordt de creatieve vernietiging onderdrukt, waardoor de economie minder dynamisch en minder veerkrachtig wordt. Dit leidt tot een langzamere technologische vooruitgang en een lagere productiviteitsgroei. Een economie die niet in staat is om te vernieuwen en aan te passen, zal uiteindelijk stagneren en achterop raken bij de concurrentie.

• Verminderde investeringen in onderzoek en ontwikkeling.
• Lagere lonen als gevolg van verminderde productiviteit.
• Een gebrek aan innovatie en nieuwe bedrijfsmodellen.
• Verhoogde kans op economische stagnatie.

Deze punten illustreren duidelijk de negatieve consequenties van het in leven houden van niet-productieve bedrijven. Een gezonde economie vereist dat falende bedrijven plaatsmaken voor nieuwe, innovatieve ondernemingen, waardoor de middelen opnieuw kunnen worden toegewezen naar meer productieve toepassingen.

De Risico's voor het Financiële Systeem

De accumulatie van ‘zombie’-activa creëert aanzienlijke risico's voor het financiële systeem. Een plotselinge herwaardering van deze activa kan leiden tot aanzienlijke verliezen voor investeerders en kredietverleners, wat de stabiliteit van het financiële systeem kan bedreigen. Zeker wanneer de economie tijdens een recessie onder druk komt te staan, wanneer het moeilijker wordt voor ‘zombiebedrijven’ om hun schulden te herfinancieren, is de kans op een plotselinge herwaardering groter. Dit kan leiden tot een domino-effect van faillissementen en een verdere verslechtering van de economische omstandigheden. Het is van cruciaal belang dat toezichthouders en beleidsmakers deze risico's serieus nemen en maatregelen nemen om ze te beperken.

De Rol van Toezichthouders en Beleidsmakers

Toezichthouders en beleidsmakers spelen een cruciale rol bij het aanpakken van het ‘zombillion’-probleem. Ze moeten strengere regels invoeren voor de kredietverlening, zodat banken en andere financiële instellingen niet te veel kapitaal in ‘zombiebedrijven’ investeren. Bovendien moeten ze de regelgeving verbeteren om ervoor te zorgen dat ‘zombiebedrijven’ tijdig worden gereorganiseerd of geliquideerd. Het is belangrijk om te benadrukken dat het niet de taak van de overheid is om bedrijven kunstmatig in leven te houden die geen levensvatbaar bedrijfsmodel hebben. Het is beter om het kapitaal vrij te maken, zodat het kan worden geïnvesteerd in meer productieve activiteiten.

1. Verstreng de regelgeving rond kredietverlening aan bedrijven met een laag rendement.
2. Voer stress tests uit om de veerkracht van banken te beoordelen.
3. Ontwikkel mechanismen voor een ordelijke afwikkeling van failliete bedrijven.
4. Stimuleer herstructurering en herkapitalisatie van noodlijdende bedrijven.

Deze stappen kunnen helpen om de risico's voor het financiële systeem te beperken en een gezondere economische groei te bevorderen. Het is belangrijk dat beleidsmakers en toezichthouders proactief zijn en niet wachten tot de situatie uit de hand loopt.

De Internationale Dimensie van het Probleem

Het ‘zombillion’-fenomeen is niet beperkt tot één land of regio. Het is een wereldwijd probleem dat de structurele integriteit van de wereldeconomie bedreigt. Veel landen hebben te maken met een groeiend aantal ‘zombiebedrijven’, vooral in sectoren die lijden onder overcapaciteit en intense concurrentie. Dit creëert een risico op besmetting, waarbij problemen in één land zich snel kunnen verspreiden naar andere landen. Internationale coördinatie is daarom essentieel om het probleem effectief aan te pakken. Zonder gecoördineerde actie lopen we het risico dat het ‘zombillion’-probleem escaleert en leidt tot een nieuwe wereldwijde financiële crisis. Denk hierbij aan grensoverschrijdende schulden en de complexiteit van internationale supply chains.

Naar een Duurzame Economische Toekomst

Het aanpakken van het ‘zombillion’-probleem is een cruciale stap op weg naar een duurzamere en veerkrachtigere economie. Het vereist een verschuiving in beleid van het kunstmatig in leven houden van niet-productieve bedrijven naar het stimuleren van innovatie, productiviteitsgroei en een efficiënte allocatie van kapitaal. Dit betekent dat we moeten investeren in onderwijs, onderzoek en ontwikkeling, en dat we een concurrentieomgeving moeten creëren die innovatie beloont. Bovendien moeten we de regulering van de financiële markten verbeteren en ervoor zorgen dat toezichthouders en beleidsmakers proactief zijn in het aanpakken van risico's. Een gezonde economie is een economie die in staat is om zich aan te passen aan veranderende omstandigheden en die nieuwe kansen kan creëren. Deze aanpak is niet alleen noodzakelijk voor het behoud van economische stabiliteit, maar ook voor het creëren van een welvarende toekomst voor toekomstige generaties door een gezondere, meer innovatieve economie.

De uitdaging ligt in het vinden van een balans tussen het beschermen van werknemers en bedrijven die getroffen worden door de herstructurering van de economie en het stimuleren van de noodzakelijke veranderingen die nodig zijn voor een duurzame groei. Dit vereist een open en eerlijke dialoog tussen alle belanghebbenden, inclusief overheden, bedrijven, vakbonden en investeerders. Alleen door samen te werken kunnen we een toekomst creëren waarin de economie veerkrachtig, innovatief en in staat is om welvaart te genereren voor iedereen.